บัตรชมพูแรงงานต่างด้าว (บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย): คืออะไร ใช้ทำอะไร หมดอายุทำอย่างไร

บัตรชมพูคืออะไร

บัตรชมพู คือชื่อที่คนทั่วไปใช้เรียกบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย สำหรับแรงงานต่างด้าว บัตรนี้ออกโดยสำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่นที่แรงงานมีชื่ออยู่ในทะเบียนประวัติ ซึ่งอยู่ภายใต้กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

แรงงานที่ทำบัตรชมพูส่วนใหญ่คือกลุ่มที่ได้รับอนุญาตให้อยู่และทำงานเป็นกรณีพิเศษตามมติคณะรัฐมนตรีเป็นรอบ ๆ คู่มือบริการของกรมการปกครองมีบริการทำบัตรสำหรับแรงงานสัญชาติเมียนมา ลาว และกัมพูชา ที่ได้รับอนุญาตให้อยู่เป็นกรณีพิเศษ ส่วนแนวทางของกรมการปกครองตามมติ ครม. 11 พฤศจิกายน 2568 ใช้กับแรงงานสัญชาติลาว เมียนมา และเวียดนาม

เมื่อสำนักทะเบียนจัดทำทะเบียนประวัติแล้ว จะพิมพ์เอกสาร ท.ร.38/1 ให้แรงงานใช้ควบคู่กับบัตร จึงควรเก็บสำเนาทั้งบัตรและ ท.ร.38/1 ไว้ในแฟ้มของแรงงาน

บัตรชมพูกับใบอนุญาตทำงานต่างกันอย่างไร

บัตรชมพูรุ่นที่ใช้กันมีมากกว่าหนึ่งแบบ แนวทางของกรมการปกครองแยกกรณีบัตรที่ด้านหลังเป็นคำเตือน กับบัตรที่ด้านหลังเป็นใบอนุญาตทำงาน ถ้าบริษัทมีแรงงานถือบัตรต่างรุ่นกัน ให้ดูว่าแต่ละคนถือแบบไหน เพราะขั้นตอนที่สำนักทะเบียนใช้ไม่เหมือนกัน

บัตรชมพูใช้ทำอะไรบ้าง

• ใช้แสดงตัวตนของแรงงานที่ไม่มีสัญชาติไทย
• เลขประจำตัวบนบัตรใช้กรอกในแบบฟอร์มราชการ เช่น แบบแจ้งคนต่างด้าวออกจากงานของกรมการจัดหางานมีช่องเลขประจำตัวคนไม่มีสัญชาติไทย
• ใช้เป็นเอกสารประกอบเมื่อต่ออายุหรือทำเรื่องรอบถัดไป เพราะแนวทางของกรมการปกครองขอดูบัตรชมพูเดิมหรือ ท.ร.38/1

ทำบัตรชมพูที่ไหน ใช้เอกสารอะไร

ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่นที่แรงงานมีชื่ออยู่ในทะเบียนประวัติ นายจ้าง ตัวแรงงาน หรือผู้ได้รับมอบอำนาจเป็นผู้ยื่นได้ ตามแนวทางของกรมการปกครองสำหรับแรงงานลาว เมียนมา และเวียดนาม ตามมติ ครม. 11 พ.ย. 2568 เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสารดังนี้

• ใบอนุญาตทำงานของคนต่างด้าว (ด้านหน้าและด้านหลัง)
• หนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทน (ถ้ามี) สำหรับสัญชาติเวียดนามต้องมีหนังสือเดินทาง จะยังไม่หมดอายุหรือหมดอายุแล้วก็ได้ แต่ต้องมีตราประทับขาเข้า
• บัตรชมพูเดิม หรือ ท.ร.38/1 (ถ้ามี)
• เอกสารประกันสุขภาพ ประกันสังคม หรือประกันเอกชน แล้วแต่กรณี
• สำเนาทะเบียนบ้านของที่พักที่เจ้าบ้านยินยอมให้แรงงานพักอาศัย

1. นายจ้าง แรงงาน หรือผู้รับมอบอำนาจยื่นเอกสาร
2. เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและจัดทำทะเบียนประวัติ
3. ถ่ายรูปและพิมพ์ ท.ร.38/1 ให้แรงงานใช้ควบคู่กับบัตร
4. ผลิตบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย

แนวทางเดียวกันระบุว่า กรณีที่ยังไม่ได้จัดทำบัตร ต้องมาดำเนินการภายใน 60 วัน หากเกินระยะเวลาจะมีค่าธรรมเนียมตามที่กฎหมายกำหนด ค่าธรรมเนียมทำบัตรให้สอบถามสำนักทะเบียนที่ไปยื่น

บัตรชมพูหมดอายุ ต้องทำอย่างไร

สิทธิของแรงงานกลุ่มบัตรชมพูขึ้นกับมติคณะรัฐมนตรีแต่ละรอบ เมื่อใกล้วันสิ้นสุด ให้ติดตามประกาศของกรมการจัดหางานว่ารอบต่อไปเปิดให้ยื่นเมื่อไร โดยทั่วไปต้องต่อใบอนุญาตทำงานก่อน แล้วจึงไปทำทะเบียนประวัติและบัตรที่สำนักทะเบียน

รอบล่าสุดคือมติ ครม. 14 กรกฎาคม 2569 สำหรับแรงงานลาว เมียนมา และเวียดนาม ที่ใบอนุญาตทำงานสิ้นสุด 11 ธันวาคม 2569 ยื่นต่ออายุผ่าน eworkpermit.doe.go.th ได้ระหว่าง 8 กันยายน ถึง 11 ธันวาคม 2569 ถ้าได้รับอนุญาต ทำงานต่อได้ถึง 11 ธันวาคม 2570 ประกาศรอบนี้ไม่ได้ระบุสัญชาติกัมพูชา ถ้ามีแรงงานกัมพูชา ให้ตรวจสอบสถานะกับสำนักงานจัดหางานในพื้นที่

• ดูวันหมดอายุบนบัตรชมพู ใบอนุญาตทำงาน และประกันสุขภาพแยกกัน
• อย่ารอให้ใกล้วันสุดท้ายของรอบ เพราะต้องตรวจสุขภาพและเตรียมประกันก่อน
• ถ้าบัตรหาย คู่มือของกรมการปกครองให้แนบหลักฐานการแจ้งเอกสารหายเมื่อขอบัตรใหม่

บัตรชมพูต้องมีประกันสุขภาพไหม

ต้องมีหลักฐานความคุ้มครองด้านสุขภาพ ทั้งตอนต่อใบอนุญาตทำงานและตอนทำทะเบียนประวัติ สำหรับรอบมติ ครม. 14 ก.ค. 2569 กรมการจัดหางานกำหนดไว้ดังนี้

ประกาศบางรอบยังกำหนดว่า ถ้าประกันสุขภาพที่ทำไว้มีอายุสั้นกว่าระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต ต้องยื่นหลักฐานประกันฉบับใหม่ต่อนายทะเบียนภายใน 30 วันก่อนความคุ้มครองเดิมสิ้นสุด เช่น ประกาศกระทรวงแรงงานสำหรับกลุ่มมติ ครม. 24 ก.ย. 2567 ดังนั้นวันหมดอายุประกันจึงเป็นอีกวันที่ต้องจดไว้

ใช้ระบบช่วยติดตาม

ImmiSync มีช่องบัตรชมพูแยกในแฟ้มแรงงาน พร้อมวันสิ้นสุดประกันสุขภาพ จึงเห็นทั้งสองวันในที่เดียว มีแม่แบบขั้นตอนงานรอบมติ ครม. 14/7/69 ที่เอเจนซี่แก้ไขได้ แจ้งเตือนผ่าน LINE Official Account ของบริษัทคุณเอง และแรงงานส่งรูปบัตรหรือเอกสารประกันผ่าน LINE เข้ากล่องรอตรวจได้ ลองใช้ฟรีได้ 15 แรงงาน 2 ผู้ใช้ ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต